Przejdź do treści
Banner informacyjny logotyp FERS,,RP, UE, logo projektu SAMOES

Jak być Deckardem w świecie ES? Obowiązek oznaczania treści AI

Jak być Deckardem w świecie ES? Obowiązek oznaczania treści AI

5 sierpnia 2026

Pamiętacie tę scenę otwierającą film Ridleya Scotta pt. „Blade Runner”, w której Deckard, grany przez Harrisona Forda przeprowadza test Voighta-Kampffa na Leonie Kowalskim? Urządzenie, którego użył główny bohater miało wykryć, czy badany jest sztucznym replikantem, czy człowiekiem.

Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2024/1689 z dnia 13 czerwca 2024 r. w sprawie ustanowienia zharmonizowanych przepisów dotyczących sztucznej inteligencji (Akt w sprawie sztucznej inteligencji / AI Act) bardzo przypomina taki test, gdyż jego celem jest wykrycie i oznaczenie treści wygenerowanych przez AI (np. deepfake) i odróżnienie ich od treści stworzonych przez człowieka. Rozporządzenie możecie łatwo znaleźć po numerze jego publikacji: Dz.U. UE L z 12.7.2024. Rozporządzenie dzieli systemy AI na cztery kategorie w zależności od poziomu zagrożenia dla praw podstawowych i bezpieczeństwa:

Systemy uznane za niedopuszczalne (np. inwigilacja biometryczna w czasie rzeczywistym, ocena obywateli tzw. social scoring, manipulacja podświadomością)

Narzędzia stosowane w medycynie, edukacji, rekrutacji czy infrastrukturze krytycznej. Podlegają one rygorystycznym audytom, ocenie zgodności oraz ścisłemu nadzorowi ludzkiemu.

Systemy takie jak chatboty, filtry generatywne oraz narzędzia do tworzenia multimediów (deepfake). Wymagają jasnego oznaczania, że użytkownik wchodzi w interakcję z maszyną.

Gry wideo oparte na AI czy filtry spamu, które nie podlegają dodatkowym obostrzeniom prawnym.

Rozporządzenie co prawda weszło w życie 1 sierpnia 2024 r., ale jego poszczególne przepisy są wdrażane etapowo. Ostatnia zmiana weszła w życie 2 sierpnia 2026 r. i dotyczyła kluczowych obowiązków dotyczących przejrzystości i znakowania treści generowanych przez AI (art. 50). I tego głównie dotyczy nasz poradnik. Przepis art. 50 Aktu o AI dotyczy obowiązków w zakresie przejrzystości i nakłada na twórców oraz użytkowników technologii nakaz jasnego informowania ludzi o kontakcie ze sztuczną inteligencją. Cele tego artykułu zebrane są w czterech głównych punktach:

  1. Informowanie o interakcji z botem (Art. 50 ust. 1): Systemy wchodzące w bezpośredni kontakt z człowiekiem (np. infolinie, chatboty) muszą wyraźnie informować: „Rozmawiasz z maszyną”. Wyjątkiem są sytuacje, gdy jest to absolutnie oczywiste lub gdy system służy m.in. ściganiu przestępstw;
  2. Cyfrowe znakowanie treści (Art. 50 ust. 2): Dostawcy systemów generujących dźwięki, obrazy, wideo lub teksty muszą zadbać o to, aby ich pliki wynikowe posiadały ukryte, maszynowo odczytywalne znaczniki (tzw. znaki wodne lub metadane C2PA) udowadniające, że treść stworzyło AI.
  3. Informowanie o rozpoznawaniu emocji (Art. 50 ust. 3): Podmioty, które stosują dopuszczone prawem systemy rozpoznawania emocji lub kategoryzacji biometrycznej, muszą wprost uprzedzić o tym osoby, które zostaną poddane takiemu badaniu.
  4. Obowiązkowe etykietowanie deepfake'ów i tekstów (Art. 50 ust. 4): Każdy, kto publikuje fotorealistyczne grafiki, zmanipulowane wideo, dźwięki (deepfake) lub teksty wygenerowane przez AI mające na celu informowanie publiczności o sprawach interesu publicznego, musi je w widoczny sposób oznaczyć jako sztuczne, z pewnymi wyjątkami odnoszącymi się wyłącznie do twórczości satyrycznej czy artystycznej.

Czy nie przypomina to wam wspomnianej sceny z filmu Blade Runner? Niesamowite i jednocześnie przerażające jest, że to, co w 1982 roku było mroczną wizją science-fiction, dziś stało się przedmiotem regulacji prawnych.

Jak więc ma się to do naszych, często lokalnych i dalekich od rzeczywistości Blade Runnera przedsiębiorstw społecznych? Przede wszystkim aby podpowiedzieć na to pytanie zróbcie audyt - odpowiedzcie sobie na pytanie: czy korzystacie z systemów AI w organizacji? Będą nimi wszelkie aplikacje i programy oparte na silnikach AI: chatGPT do tworzonych tekstów, Midjourney do grafik, Suno do tworzenia utworów muzycznych itd.


Aby przeczytać więcej, zaloguj się lub zarejestruj konto Freemium.