Podmioty ekonomii społecznej pełnią w naszym społeczeństwie wyjątkową rolę. Z racji swojego codziennego zakorzenienia w lokalnych wspólnotach, to właśnie one jako pierwsze dostrzegają luki, niedoskonałości i ograniczenia istniejących systemów wsparcia. Działając najbliżej ludzi, stykają się z najtrudniejszymi problemami społecznymi, na które tradycyjne, odgórne rozwiązania publiczne lub mechanizmy czysto rynkowe nie dają satysfakcjonujących odpowiedzi. W tym kontekście innowacje społeczne – rozumiane jako nowe, lepsze, bardziej efektywne, tańsze lub po prostu skuteczniejsze sposoby radzenia sobie z istniejącymi wyzwaniami – mogą być dla nich dobrą ścieżką rozwoju.
Inkubatory innowacji społecznych zostały powołane po to, aby wyszukiwać, wspierać i rozwijać nowatorskie w skali kraju, oddolnie wypracowywane rozwiązania odpowiadające na ważne wyzwania społeczne. Pełnią rolę bezpiecznych laboratoriów, w których surowe pomysły są dopracowywane, testowane w małej skali jako mikroinnowacje, a następnie przygotowywane do szerszego upowszechnienia.
W Polsce funkcjonuje sieć takich inkubatorów, z których każdy często specjalizuje się w nieco innym obszarze tematycznym – dostępności, aktywizacji zawodowej czy włączenia społecznego. Jednym z wiodących przykładów jest inkubator „Włącznik 2.0”, realizowany w partnerstwie przez Stowarzyszenie na Rzecz Spółdzielni Socjalnych (jako lidera odpowiadającego za wsparcie indywidualne innowatorów i udzielanie im grantów) oraz Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Poznaniu (który odpowiada za upowszechnianie i akcelerację wypracowanych rozwiązań). We Włączniku szukamy rozwiązań dotyczących włączenia społecznego – jest to więc temat idealnie wpisujący się w misję PES!
Czym to się różni od zwykłych dotacji
Granty na innowacje społeczne oferowane w ramach inkubatorów (takich jak np. Włącznik 2.0) działają nieco inaczej niż tradycyjne dotacje:
Rozliczanie za efekty merytoryczne, a nie za faktury.
Inkubatory nie wymagają od innowatorów przesyłania stert dokumentów finansowych, faktur czy umów z wykonawcami. Zamiast tego umawiają się z organizacją na konkretną pracę merytoryczną – na stworzenie określonych produktów cząstkowych i produktu końcowego. Dzięki temu budżet, choć musi być rzetelnie skalkulowany, może być elastycznie modyfikowany w trakcie testowania, bez konieczności aneksowania umowy przy każdym drobnym przesunięciu.
Prawo do błędu i porażki
Innowacja ze swojej natury jest eksperymentem. Kiedy testujemy coś zupełnie nowego, nie mamy stuprocentowej pewności, czy to zadziała. I inkubatory to rozumieją! Jeśli rzetelnie przeprowadzisz testy na grupie docelowej i wyciągniesz z nich logiczne wnioski, a na koniec okaże się, że Twój pomysł w praktyce nie przyniósł oczekiwanych rezultatów – w porządku. Zostaje to uznane za pełnoprawny wynik eksperymentu. Nie ponosisz z tego tytułu żadnych nieprzyjemnych konsekwencji finansowych ani prawnych. Wiedza o tym, że dana ścieżka jest ślepym zaułkiem, jest dla systemu równie cenna jak sukces.
Indywidualne wsparcie i mentoring
Zgłaszając się do Inkubatora pomysł masz gwarancję, że dostaniesz wsparcie uszyte na miarę Twoich potrzeb. Od samego początku, od pierwszego telefonu czy maila z zapytaniem „Czy to by się nadawało na innowację społeczną” – aż po wsparcie w dopracowaniu końcowego produktu. Zespół inkubatora najpierw pomoże Ci dopracować pomysł, skonsultować go z ekspertami i prawidłowo wypełnić kartę zgłoszenia, a potem, jeśli pomysł przejdzie do kolejnego etapu, będzie wspierał we wszelkich działaniach służących testowaniu i opracowywaniu produktów innowacji. Będziesz miał w Inkubatorze „swojego człowieka”, który będzie z Tobą w stałym kontakcie. Poszczególne inkubatory różnie nazywają tę funkcję (ekspert ds. innowacji, tutor, animator…) ale chodzi o to samo zadanie: wspieranie Cię na każdym etapie procesu.
Jak się zgłosić?
W obecnej perspektywie finansowej co prawda powoli kończą się ostatnie nabory pomysłów na innowacje, ale warto śledzić informacje z poszczególnych inkubatorów, bo możliwe, że pojawią się jeszcze gdzieniegdzie nabory dodatkowe. Wszystkie aktualnie otwarte nabory pomysłów są też zawsze wymienione na jednej z podstron Katalizatora Innowacji Społecznych.
Zgłoszenie pomysłu i przejście przez proces inkubacji do momentu uzyskania grantu i rozpoczęcia testów ma kilka etapów, najczęściej wyglądających podobnie jak poniższe etapy zaprezentowane na przykładzie inkubatora Włącznik 2.0:
Nabór zgłoszeń
Inkubator otwiera taki nabór raz na kilka-kilkanaście miesięcy. W trakcie naboru można skorzystać z bezpłatnych warsztatów, spotkań i webinarów informacyjnych, które bardzo pomagają podjąć decyzję o tym, czy zgłaszać swój pomysł i jak go wstępnie sformułować. Można też jednak zgłosić się poza terminem naboru (mailowo lub telefonicznie): zespół Inkubatora odpowie na Twoje pytania i wstępnie zweryfikuje, czy Twój pomysł ma potencjał na innowację społeczną. Możesz też skonsultować z zespołem Inkubatora swoje już wypełnione zgłoszenie: pomagamy uniknąć błędów formalnych, podpowiadamy, jak rozłożyć akcenty, by zgłoszenie miało jak największą szansę na pozytywną rekomendację ekspertów. Co ważne: na etapie naboru zgłoszeń składasz tylko ogólny zarys swojej innowacji (we Włączniku 2.0 nazywamy to Kartą Pomysłu). Nie ma tam jeszcze budżetu ani harmonogramu, nie musisz mieć skrupulatnie dopracowanej wizji ani precyzyjnego planu działania; ważne żeby pokazać, jaki problem zauważyłeś i na czym mniej więcej polega Twój pomysł na rozwiązanie go.
Specyfikacja Innowacji
Jeśli Twoje zgłoszenie przejdzie pomyślnie pierwsze „sito” oceny pomysłów, zaczyna się faza dopracowywania szczegółów i zamiany ogólnego szkicu w konkretny plan działania – tzw. Specyfikację Innowacji. Robisz to przy pełnym, bezpłatnym wsparciu ekspertek Inkubatora. Specyfikacja musi zawierać dokładny opis grupy docelowej, zdefiniowane produkty cząstkowe i produkt końcowy, budżet, harmonogram oraz koncepcję testowania. Specyfikacja następnie podlega ocenie Komisji i zostaje (lub nie zostaje…) zakwalifikowana do udzielenia grantu. Potem czeka Cię jeszcze etap negocjacji, podczas których ustalany jest ostateczny kształt poszczególnych zapisów.
Umowa o powierzenie grantu
Środki na realizację testów wypłacane są w transzach z góry, co pozwala innowatorom zachować płynność finansową. Jako zabezpieczenie wymagane jest podpisanie weksla in blanco wraz z deklaracją wekslową (zwracanego po rozliczeniu projektu). Bardzo ważnym elementem umowy jest też zgoda na przekazanie autorskich praw majątkowych (na wolnej licencji Creative Commons), co umożliwia późniejsze bezpłatne udostępnienie wypracowanego przez Was rozwiązania całemu społeczeństwu.
Co dostajesz?
- Grant o średniej wysokości 75 000 zł (w przedziale od 20 000 zł do 120 000 zł), wypłacany w dwóch lub trzech transzach. Jest on przeznaczony bezpośrednio na sfinansowanie kosztów opracowania prototypu, przeprowadzenia testów w praktyce i końcowego dopracowania innowacji.
- Wsparcie merytoryczne i doradztwo specjalistyczne nie tylko zespołu Inkubatora (w którym pracują ekspertki o rozmaitych specjalnościach) ale także ekspertów zewnętrznych, jeśli będziesz taka potrzeba. Jeśli Twój pomysł wymaga niszowej wiedzy, inkubator może sfinansować zewnętrzne konsultacje ze specjalistami, których sami nie mielibyście jak opłacić.
- Ewaluację towarzyszącą całemu procesowi rozwoju Twojego pomysłu. Poszczególne inkubatory rozmaicie to rozwiązują – we Włączniku za ewaluację odpowiadają ekspertki ds. ewaluacji. Taka osoba będzie towarzyszyła Ci w całym procesie. Najpierw pomoże zaprojektować rzetelne procesy testowania, sformułować wskaźniki sukcesu i stworzyć narzędzia badawcze – a potem, gdy już zaczniesz testować, pomoże Ci zbadać realną zmianę społeczną, jaką przynosi innowacja.
Skorzystaj z bazy!
Warto też wiedzieć, że z produktów innowacji społecznych może skorzystać każdy. Wszystko, co zostało wypracowane w procesie realizacji innowacji zostaje bezpłatnie udostępnione i jak najbardziej można, a wręcz należy, pobierać te produkty i wykorzystywać ich potencjał w swojej codziennej pracy. W bazie innowacji społecznych znajdziecie dziesiątki gotowych, darmowych instrukcji, modeli, programów, publikacji, podcastów, nagrań, filmów szkoleniowych – wszystkie zostały rzetelnie przetestowane i są przygotowane w sposób łatwy do użytku. Wyszukiwarka pozwala sprofilować poszukiwania, zawęzić je tak, aby znaleźć pomysły na rozwinięcie usług, które realizujecie. Zapraszamy!
Aby przeczytać więcej, zaloguj się lub zarejestruj konto Freemium.
