Wielkim wyzwaniem dla sektora ekonomii społecznej jest nieustanna presja na profesjonalizację usług przy jednoczesnym ograniczeniu zasobów kadrowych i finansowych. Czy w takiej sytuacji każdy podmiot musi projektować nowe formy wsparcia od zera? Absolutnie nie. Zamiast „wyważać otwarte drzwi” i ponosić ryzyko nieudanych eksperymentów, podmioty ekonomii społecznej mogą skorzystać z ogromnego, gotowego zasobu, jakim są przetestowane innowacje społeczne.
Najważniejszą cechą tych rozwiązań jest to, że są one całkowicie bezpłatne i powszechnie dostępne. Wszystkie innowacje finansowane w ramach krajowych inkubatorów są udostępniane na otwartych licencjach – najczęściej Creative Commons (np. CC BY 4.0). Oznacza to, że każdy, w tym każda spółdzielnia socjalna, stowarzyszenie czy fundacja może legalnie i za darmo pobrać kompletne pakiety materiałów, skopiować dany model działania, a nawet zmodyfikować go i dostosować do lokalnego kontekstu.
Gotowe innowacje to często gotowe praktyczne modele usług i działań, uzupełnione o bogate pakiety konkretnych narzędzi, instrukcji i materiałów. Decydując się na ich wdrożenie, PES zyskuje gotowy produkt, który od razu może stać się elementem oferty.
Dlaczego warto?
Korzystanie z gotowych, skatalogowanych innowacji społecznych niesie za sobą potrójną gwarancję jakości, na którą rzadko stać mniejsze organizacje przy samodzielnym tworzeniu projektów:
Gwarancja rzetelnego przetestowania „w warunkach bojowych”
Każda innowacja znajdująca się w oficjalnych bazach przeszła rygorystyczną fazę testowania w mikroskali na realnych użytkownikach i odbiorcach. Proces ten opiera się na ciągłych iteracjach: stworzenie prototypu, puszczenie go w ruch, zebranie informacji zwrotnej od grupy testowej, wyeliminowanie błędów i ponowne sprawdzenie. Innowatorzy musieli zmierzyć się z realnymi barierami i trudnościami merytorycznymi, eliminując rozwiązania niefunkcjonalne. Dostajesz więc rozwiązanie, którego skuteczność została empirycznie dowiedziona.
Gwarancja eksperckiej weryfikacji i oceny
Zanim innowacja została dopuszczona do upowszechniania, jej Specyfikacja Innowacji oraz rezultaty końcowe były wnikliwie oceniane przez ekspertów. Specjaliści badali i oceniali m.in. potencjalną użyteczność, łatwość powielania (skalowalność) oraz efektywność kosztową rozwiązania. Ponadto, ewaluatorki i badaczki społeczne czuwały nad metodologią badań i obiektywizacją wyników.
Taniej, szybciej i zgodnie z zapotrzebowaniem
Dzięki temu, że można skorzystać z gotowego przepisu na innowacyjną usługę, nie trzeba inwestować w tworzenie procedur od zera. Cały wysiłek i zasoby można przekierować na bezpośrednią pracę z klientem i świadczenie usług.
Co więcej, Inkubatory są zobowiązane, by ich rozwiązania były zgodne z zasadą deinstytucjonalizacji. Dlatego rozwiązania znajdujące się w bazie innowacji dobrze korespondują z Lokalnymi Planami Deinstytucjonalizacji (LPDI), które są obecnie tworzone w każdym województwie. Samorządy poszukują sprawdzonych, środowiskowych modeli usług opiekuńczych czy asystenckich, a PES posiadający w ofercie gotową, przetestowaną innowację staje się idealnym partnerem do realizacji tych zadań z funduszy publicznych.
Jak skorzystać z bazy?
Głównym narzędziem do wyszukiwania innowacji jest ogólnopolska, bezpłatna Baza Innowacji Społecznych dostępna na portalu innowacjespoleczne.pl. Szukając tematyki, która nas interesuje możemy użyć precyzyjnych kryteriów:
- Odbiorca (czyli: dla kogo jest innowacja?) – np. seniorzy, dzieci i młodzież, migranci, osoby w spektrum autyzmu, osoby w kryzysie bezdomności.
- Użytkownik (czyli: kto będzie wdrażał innowację?) – np. organizacje pozarządowe, kadra pieczy zastępczej, specjaliści.
- Charakter innowacji: usługa, produkt, działanie edukacyjne, nowa instytucja.
- Narzędzia: warsztaty, gra, aplikacja mobilna, nowa technologia.
Każda karta innowacji w bazie posiada sekcję „Pliki do pobrania”. Standardowy pakiet zawiera instrukcję wdrożenia usługi, podręcznik dla realizatorów (zawierający opisy merytoryczne, standardy pracy, a czasem nawet cenniki i plany promocyjne) i rozmaite narzędzia pomocnicze, takie jak gotowe scenariusze zajęć, skrypty rozmów, wzory umów, ankiety ewaluacyjne, grafiki czy kod źródłowy oprogramowania.
Gotowe innowacje społeczne mogą być dla podmiotów ekonomii społecznej nie tylko źródłem inspiracji, ale przede wszystkim praktycznym narzędziem rozwoju usług. Zamiast rozpoczynać pracę od pustej kartki, można sięgnąć po rozwiązania, które zostały już opracowane, przetestowane i ocenione, a następnie dostosować je do własnych możliwości i potrzeb odbiorców. Pozwala to ograniczyć koszty i ryzyko związane z tworzeniem nowych usług, a jednocześnie szybciej odpowiadać na pojawiające się potrzeby społeczne.
Warto więc traktować bazy innowacji społecznych nie jako katalog ciekawych pomysłów, ale jako praktyczny zasób gotowych rozwiązań. Czasem rozwiązanie problemu, z którym mierzymy się od dawna, już istnieje — trzeba tylko wiedzieć, gdzie go szukać i jak przełożyć je na własną praktykę.
Aby przeczytać więcej, zaloguj się lub zarejestruj konto Freemium.
