Czy słyszałeś kiedyś o “przedsiębiorstwie społecznym”? Brzmi trochę jak paradoks, prawda? Z jednej strony - “przedsiębiorstwo”. Firma. Biznes. Rynek. Zysk. Strategia. Z drugiej - “społeczne”. Coś, co przywodzi na myśl organizacje pozarządowe, działania charytatywne albo wolontariat.I tu pojawia się pytanie: czy te dwa światy w ogóle da się sensownie połączyć? Czy firma może być jednocześnie efektywna, rynkowa i zorientowana na cel… który nie zawsze przekłada się bezpośrednio na wynik finansowy? Otóż tak. I robi to coraz więcej podmiotów - profesjonalnie, z pomysłem, często lepiej niż wielu „tradycyjnych” graczy rynkowych.
Niby tacy sami, a jednak inni
Wyobraź sobie, że właśnie organizujesz kolacje dla najważniejszych klientów i inwestorów. Albo zbierasz na obiad ważną dla Ciebie osobę. Masz do wyboru dwie restauracje:
- pierwsza z nich, oferuje przepyszne dania kuchni polskiej, stworzone w poszanowaniu ekologii, restauracja przyciąga pięknymi wnętrzami i wizerunkiem celebryty, promującego dane miejsce.
- Druga również słynie z kuchni polskiej, serwuje ekologiczne dania, przygotowane z lokalnych produktów, wnętrza są efektownie urządzone, a sama restauracja, została niedawno polecona przez znanego celebrytę.
Z pozoru niczym się nie różnią, prawda? A jednak nad jedną z nich wisi szyld “Przedsiębiorstwo społeczne”.
Tak właśnie działają przedsiębiorstwa społeczne (PS) - zapewniają usługi i produkty takie same jak te, dostępne na rynku komercyjnym z tą różnicą, że zamiast chęcią maksymalizacji zysku, kierują się chęcią pomocy i rozwoju społeczności. Być może ten kucharz, który przygotował tak smaczne danie, zmaga się z niepełnosprawnością, a ta przemiła kelnerka, która poprawiła ci humor, jeszcze niedawno walczyła z bezdomnością.
Czym są przedsiębiorstwa społeczne?
W Polsce zarejestrowanych jest prawie 1200 przedsiębiorstw społecznych. To spółdzielnie socjalne, fundacje i stowarzyszenia, które - tak jak wszystkie inne działające na rynku przedsiębiorstwa - pracują i zarabiają na samych siebie. Zatrudniają pracowników, płacą podatki i składają sprawozdania. Ale w porównaniu do klasycznych biznesów, biorą na siebie jeszcze jeden, ogromnie ważny obowiązek - troskę o drugiego człowieka. PS zatrudniają osoby, które mają problemy by odnaleźć się na zwykłym rynku pracy - osoby z niepełnosprawnością, walczące z uzależnieniem, osoby w kryzysie bezdomności i takie, które jeszcze nigdy nie pracowały.
* CZY WIESZ, ŻE przeciętne przedsiębiorstwo społeczne zatrudnia 8 pracowników, w tym aż 5 osób z grup defaworyzowanych? Mało tego! Większość z nich zatrudniona jest na podstawie długoterminowych umów o pracę!
Od przedsiębiorcy społecznego nie usłyszysz więc “Nie masz wyników - wylatujesz”. Zamiast tego otrzymasz czas, troskę i wiarę w twoje umiejętności. Aż w końcu wyniki przyjdą same.
Współpracując z przedsiębiorstwem społecznym zyskujesz więcej niż tylko zamówioną usługę lub wysokiej jakości produkt. Zyskujesz pewność, że twój wybór będzie wsparciem dla innych. Że być może właśnie dzięki tobie, ktoś dzisiaj stanie o własnych nogach.
| Kryterium | Przedsiębiorstwo społeczne (PS) | Zwykła firma komercyjna |
| Cel działalności | Realizacja misji społecznej lub środowiskowej | Maksymalizacja zysku dla właścicieli/akcjonariuszy |
| Zysk | Zysk reinwestowany w cele społeczne lub rozwój organizacji | Zysk przeznaczany na dywidendy, inwestycje, bonusy |
| Forma prawna | Różne (np. spółdzielnia socjalna, fundacja prowadząca działalność, NGO) | Najczęściej sp. z o.o., S.A., JDG |
| Zarządzanie | Partycypacyjne, często angażujące interesariuszy lokalnych | Klasyczna hierarchia zarządcza, decyzje podejmuje zarząd |
| Grupy docelowe/beneficjenci | Osoby wykluczone społecznie (np. z niepełnosprawnością, długotrwale bezrobotne) | Klienci i udziałowcy |
| Motywacja pracowników | Misja społeczna, sens pracy, zaangażowanie w zmianę społeczną | Wynagrodzenie, awans, wynik finansowy firmy |
| Źródła finansowania | Przychody z działalności + dotacje, granty, wsparcie publiczne | Głównie przychody ze sprzedaży, ewentualnie inwestorzy |
| Mierzenie sukcesu | Wpływ społeczny (np. liczba zatrudnionych osób z grup defaworyzowanych) + stabilność finansowa | Wskaźniki finansowe (zysk, ROI, EBITDA) |
| Elastyczność operacyjna | Czasem ograniczona przez cele społeczne i regulacje | Pełna dowolność w podejmowaniu decyzji rynkowych |
| Wizerunek i reputacja | Postrzegane jako organizacje zaufania publicznego | Zależna od działań marketingowych i polityki korporacyjnej |
| Możliwość partnerstwa z biznesem | Wysoka - szczególnie w obszarze CSR, ESG, dostaw, usług społecznych |
Wysoka - standardowa współpraca B2B lub w ramach konsorcjów |
Aby przeczytać więcej, zaloguj się lub zarejestruj konto Freemium.